علوم عقلی

علوم عقلی
طبقه بندی موضوعی
آخرین نظرات
  • ۲۷ بهمن ۹۵، ۱۷:۲۴ - سید مجتبی ایرانی
    شکرا
نویسندگان

نسبت بین وحی ، نقل و عقل

شنبه, ۱۵ مهر ۱۳۹۱، ۰۵:۲۶ ب.ظ

در این کتاب بارها اشاره شد که عقل در کنار نقل منبع معرفت دینی است. این سخن هرگز به معنای آن نیست که عقل و استدلالِ تجریدی و نیز حس و تجربه هم‏افق و هم‏طراز با وحی است و حکیم و فیلسوف و متکلم قابل قیاس با انبیا هستند، زیرا مراد از نقل، ادراک و فهم بشر از وحی است نه خودِ وحی، چون خودِ وحی فقط در دسترس انسانهای کامل معصوم؛ مانند انبیاست و آنچه در دسترس بشر عادی است فهم و تفسیر وحی است، پس آنچه هم‏طراز و در کنار عقل منبع معرفت دینی قرار می‏گیرد، ادراک معتبر و مضبوط بشر از وحی است.

در بخش نخست این نوشتار تحت عنوان وحی و نقل به تفاوت این دو اشاره شد. منطقه وحی که حق محض است، منطقه ممنوعه عقلِ انسانهای عادی است و مراحل نازله علوم که طبعاً با خطا و شک هم آمیختگی دارد در دسترس عقلِ بشر عادی است، از این‏رو حکیمان و فیلسوفان و متکلمان گاه خطا می‏کنند؛ اما انبیا و امامان معصوم که بهره‏مند از علم لدنّی هستند و به حریم شهود حق محض باریافته‏اند، در معرض خطا و شک نیستند. وحی جایی است که هیچ شیئی جزمنزل

کلام الهی در آن راه ندارد. آن موطن عصمت محض و حق صرف است و در آنجا به هیچ وجه شک راه ندارد. سرّش آن است که پدیده شک همیشه در جایی است که دو چیز باشد یکی باطل و دیگری حق و این دو با هم مشتبه شوند و یا هر دو حق باشند؛ ولی بر اثر جابه‏جایی بطلانی راه پیدا کند که بازگشت این تعدّد به آن است که یکی حق و دیگری باطل است. در جایی مانند دنیا که حق با باطل درآمیخته، به کمک فکر سعی می‏کنیم شک خود را برطرف کرده، حق را از باطل تمیز دهیم؛ اما در مراحل عالیه جهان، پدیده باطل از اساس راه ندارد و شک پیدا نمی‏شود تا شک ظهور کند و نیاز باشد با کمک تفکر و تعقل، شک و تردید برطرف شود. مقام مخلَصین (به فتح) از دسترس شیطان و شیاطین بیرون است. تجرّد شیطان به حدی نیست که بتواند در آن مقام حضور یافته و با تدلیس و تلبیسِ خودْ حق را به باطل بیامیزد. حتی مقام «دَنی فَتَدَلَّی»[ نجم/8] که در سوره «نجم» به آن اشاره شده به گونه‏ای است که مَلَک عظیم الهی توان حضورِ در آن را ندارد، چه رسد به شیاطین. وقتی شیطنت به آن مقام منیع راه نداشت جا برای باطل نیست و در نتیجه زمینه شک مرتفع می‏گردد.

حاصل آنکه: شک در جایی است که دو سنخ شی‏ء (حق و باطل) وجود داشته باشد؛ لیکن در عرصه حق محض همه چیز حق است، پس جایی برای تردید نمی‏ماند؛ مانند اینکه شما وارد کتابخانه‏ای شوید که جز قرآن هیچ کتابی در آن نباشد، پس هر کتابی که می‏بینید با اینکه در قطر و اندازه و رنگ تفاوت دارند یقین دارید که قرآن است.

منبع :[منزلت عقل در هندسه معرفت دینی -  صفحه 181]

 

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۱/۰۷/۱۵
عیسی شیروانی

عقل

نظرات  (۳)

سلام.

عبارت طردا للباب به چه معناست؟

پاسخ:

علیکم السلام

وقتی خارج از موضوع صحبت شود ، می گویند طرداً للبالب .

سلام .

تشکر از راهنمایی کارگشای شما.

سوال؟؟؟؟؟

اینکه اعمال و حرکات ما به دستور کدام یک از این مراحل می باشد؟

آیا اصلا ربطی به این مراحل دارند؟

وقتی یک دردی را حس می کنیم کدام یک از این مراحل درگیر میشود؟

و سالاتی دیر از این قبیل......

ممنون می شوم اگر که توضیحاتی پیرامون این گونه سولات متداول بفرمایید///

البته از این جهت  که معمولا با بیان یک مطلب یا سوال،مسئول متوجه می شود که مخاطبش چه مجهولاتی دارد این سوالات را خدمتتان عرض کردم....

اجرکم عندالله

پاسخ:

علیکم السلام و رحمة الله و برکاته

از حسن توجه و نظر شما ممنون .

قطعاً هر کاری که از ما سر می زند چه مادی و چه معنوی جزو یکی از این هفت مرحله است . فقط باید طبق تعریف باید دقت نموده ببینیم در کجا هستیم .

 

۰۶ دی ۹۲ ، ۱۶:۴۵ سید عادل اعتصامی

سلام.

فقط خواستم سوالی را مطرح کنم.

روح چیست و لطفا تفاوت آن با نفس را بیان کنید؟

خواهشا حتی الامکان سلیس و روان و به دور از واژه های سنگین فلسفی باشد.

پاسخ:

علیکم السلام

به آدرس زیر مراجعه کنید اگر حل نشد بفرمایید ساده تر عرض کنم.(http://aghli.blog.ir/1392/07/6-2)

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی