فرق تشکیک در حکمت متعالیه و عرفان
تشکیک حکمت متعالیه با تشکیکی که در عرفان نظری طرح میشود در جهاتی متفاوتاند که به دو عنصر محوری آن تفاوت اشاره میشود:
1. تشکیک حکمت در وجود است و تشکیک عرفان در ظهور وجود نه در خود وجود.
2. در تشکیک حکمت، واجب در سلسله تشکیک واقع شده و نقطه آغازین این سلسله است؛ ولی در عرفان، واجب کاملاً از سلسله تشکیک خارج است و نقطه آغازین سلسله تشکیکی را ظاهر اول تشکیل میدهد نه واجب، زیرا سلسله تشکیکی را ظهور تأمین میکند نه وجود و واجبْ وجود است نه ظهور وجود. سلسله تشکیکی ظهور وجودند نه خود وجود.
عین نضّاخ /آیت الله جوادی آملی/انتشارات إسراء/1390/ج 2/ ص 207
