شناخت هایی که پیش از پرداختن به طرح و مسائل هر علمی نیاز به آن است را «مبادی علوم» گویند و به دو دسته تقسیم می شوند . 1.مبادی تصوری 2.مبادی تصدیقی
آموزش فلسفه/آیت الله مصباح/ج1 ص 87
زهرا
مبادی علوم و رابطه آنها با موضوعات و مسائل
دانستیم که در هر علمی از یک سلسله قضایای متناسب و مرتبط بحث میشود و در واقع هدف قریب و انگیزه تعلیم و تعلم آن علم حل آن قضایا و مسائل یعنی اثبات محمولات آنها برای موضوعاتشان میباشد پس در هر علمی فرض بر این است که موضوعی وجود دارد و میتوان محمولاتی را برای اجزاء یا افراد آن اثبات کرد .
بنابر این پیش از پرداختن به طرح و حل مسائل هر علمی نیاز به یک سلسله شناختهای قبلی وجود دارد مانند: 1- شناخت ماهیت و مفهوم موضوع . 2- شناخت وجود موضوع . 3- شناخت اصولی که به وسیله آنها مسائل آن علم ثابت میشود .
این شناختها گاهی بدیهی و بی نیاز از تبیین و اکتساب است و در این صورت مشکلی وجود نخواهد داشت ولی گاهی این شناختها بدیهی نیست و احتیاج به بیان و اثبات دارد مثلا ممکن است وجود موضوعی مانند روح انسان مورد تردید واقع گردد و احتمال داده شود که امری موهوم و غیر حقیقی باشد در این صورت باید وجود حقیقی آن را اثبات کرد همچنین اصولی که بر اساس آنها مسائل یک علم حل و فصل میشود ممکن است مورد تشکیک قرار گیرد و لازم باشد که قبلا آنها اثبات گردند و گرنه نتایجی که متفرع بر آنها میشود دارای ارزش علمی و یقینی نخواهد بود .
اینگونه مطالب را مبادی علوم مینامند و آنها را به مبادی تصوری و تصدیقی تقسیم میکنند .
مبادی تصوری که همان تعاریف و بیان ماهیت اشیاء مورد بحث است معمولا در خود علم و به صورت مقدمه مطرح میشود ولی مبادی تصدیقی علوم مختلفاند و غالبا در علوم دیگری مورد بحث قرار میگیرند و چنانکه قبلا اشاره کردیم فلسفه هر علمی در واقع علم دیگری است که عهده دار بیان و اثبات اصول و مبادی آن علم میباشد و سرانجام کلیترین مبادی علوم در فلسفه اولی یا متافیزیک مورد بحث و بررسی واقع میشوند .
از جمله میتوان از اصل علیتیاد کرد که در همه علوم تجربی مورد استناد دانشمندان میباشد(1)و اساسا پژوهشهای علمی با پذیرفتن قبلی این اصل انجام میگیرد زیرا محور آنها را کشف روابط علی و معلولی بین پدیدهها تشکیل میدهد ولی خود این اصل در هیچ علم تجربی قابل اثبات نیست و بحث در باره آن در فلسفه صورت میپذیرد
1- البته باید پوزیتویستها را استثنا کرد زیرا ایشان معتقدند که پژوهش علمی فقط در راه کشف چگونگی تحقق پدیدهها انجام میگیرد نه در راه کشف چرایی آنها و اصولا مفاهیم علت و معلول و مانند آنها را مفاهیمی متافیزیکی و غیر علمی به حساب میآورند.
از بس اون طولانی بود گفتم شایداین کوتاهه بهترباشه.
کله کدو
داداش شاید کم باشه ولی عالیه
مریم
واااااااااااااای بخداخسته شدم واسه خوندن همش توراخدا کمش کنید
سینا
اااااااااااه !!!!! چه قدر زیاد بود . من حال ندارم همشو بخونم . حالا من هیچی . معلم شیمی من چی ؟ به نظرت واسه زیادیش از کلاس پرتم می کنه بیرون؟
سهند
فقط همین؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
دو خطه همش؟؟؟؟؟؟؟؟؟
سارا حاکم وب ها
بابا بیخیال اینقدر طولانی بود سرم درد گرفت تا همشو خوندم یه ظره کمش کن
سعید
عالی بود
مینیا
بابا رد دادی
در این مطلب در مورد دو قسم مطلب واضح است. شناخت ماهیت و مفهوم موضوع جزء مبادی تصوریه و شناخت اصولی که به وسیله آنها مسائل آن علم ثابت می شود جزء مبادی تصدیقیه شمرده شده است.
اما متاسفانه اشاره نشده که بحث از «وجود موضوع»، جزء مبادی تصوریه است یا تصدیقیه