مثلا دکتر ارانى در جزوه بشر از نظر مادى مى گوید- موقع فکر کردن تغییرات مادى- در سطح دماغ بیشتر مىشود- خون متوجه دماغ مىگردد مغز بیشتر غذا مىگیرد- و بیشتر مواد فسفرى پس مىدهد- بطورى که در ادرار شخص فکر کننده- مقدار این ماده بیشتر مى شود- موقع خواب که مغز کار زیاد انجام نمى دهد- کمتر غذا مى گیرد- این خود دلیلى بر مادى بودن آثار فکرى است-.
سایر استدلال هاى مادیین نیز از همین قبیل است- یعنى همه خارج از موضوع است- بلکه بعضى از آنان کار را بالاتر کشانیده- و مى گویند چونکه در ضمن تشریح بدن- روح را نیافته اند پس روح وجود ندارد-.
فیلیسین شاله در قسمت متافیزیک- از یکى از علماء علم وظائف الاعضاء- موسوم به بروسه که عقاید مادى داشته- نقل مى کند که گفته است- من بوجود روح معتقد نخواهم شد- مگر آنکه آنرا در زیر چاقوى تشریح خود کشف کنم-.
حقیقت اینست که از مطالعه کتب مادیین- این مطلب بخوبى روشن مى شود- که آنان از عقاید فلاسفه الهى و روحى- و از تصورى که این دانشمندان در باب خدا و روح- یا سایر مسائل دارند اطلاع درستى ندارند- و اطلاعاتشان منحصر است به آنچه مردم عوام- در باب روح و جن و پرى و غیره دارند- و یا آنچه ایده آلیستها که گفته هاشان- از گفته هاى عوام پائینتر است گفته اند.
اصول فلسفه و روش رئالیسم/شهید مطهری/ج 1 ص 95
